Je komt er niet onderuit, waar je ook het sfeervolle binnenplein van Bodnath betreedt steeds heb je de indruk door de doordringende alziende ogen van Boeddha te worden gadegeslagen. Oorspronkelijk dacht ik eraan om rechtsaf te slaan, maar uiteindelijk ben ik schoorvoetend de stroom van monniken en gelovigen gevolgd. Niemand die het in zijn hoofd haalde om tegen de klok in rond de basis van deze opvallend simpele stupa te lopen. De stupa zelf wordt omringd door pastelkleurige huizen, de meeste zijn souvenirwinkeltjes, van waaruit het plein als het ware wordt overgoten door Tibetaanse muziek: "Om Mani Padme Hum". Niet te verwonderen als je bedenkt dat je bent aangekomen in één van de welvarende centra van het Tibetaanse boeddhisme. Tot een confrontatie tussen de christelijke deugd van het lijden en de Weg van het midden, waarbij alle extreme vormen van pijn en vreugde worden verworpen is het niet gekomen. Wel heb ik het niet kunnen nalaten wat Westerse snelheid in de drie meter hoge gebedsmolen te brengen, iets waar het monnikje aan de andere kant van de trommel duidelijk niet op was voorbereid. Het moet rond vijf uur in de namiddag zijn geweest, toen ik samen met May en Marina op een van de toegankelijke platformen van het koepeldak ben geklommen. Daar hebben we nog een lang uur zitten genieten in het zacht vibrerende licht van de ondergaande zon en het geroezemoes dat van beneden opklonk.

Pashupatinath

Momenteel zijn er nog geen elektronische apparaatjes op de markt om de intensiteit van godsdienstbeleving en liefde te meten. Gelukkig heb je dat in de meeste gevallen en zeker in Pashupatinath ook niet nodig. Het volstaat om met je hart te kijken om te beseffen dat de meeste mensen in Nepal diepgelovig zijn. Met dezelfde zekerheid twijfelde ik er ook geen enkel moment aan dat het grootste deel van de sadhu's die zich rondom de tempel hadden geïnstalleerd eerder fotogenieke circusartiesten dan heilige mannen waren. Ook is er altijd wel een lijkverbranding gaande op één van de platforms aan de rivier die tussen de tempelgebouwen doorstroomt. Na afloop wordt de as boven het sterk bevuilde water van de heilige Bagmatie uitgestrooid. Dat het respectvoller is het maken van foto's tijdens het verbrandingsritueel achterwege te laten, iets wat door de plaatselijke families zonder enige reactie wordt ondergaan, heeft ieder die niet aan de verleiding kon weerstaan zeker aangevoeld. Als niet-hindoe, wat betekend dat je niet wordt toegelaten op de binnenplaats van de tempel, heb je de onbeperkte vrijheid om de grote diversiteit en schoonheid van deze plaats te ervaren, ook daar heb je geen apparaatjes voor nodig.